درمان قطعی خروج باد از واژن؛ از لیزر درمانی تا واژینوپلاستی
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که در حین انجام تمرینات یوگا، جابهجا شدن سریع و یا در لحظات خصوصی رابطه جنسی، صدایی شبیه به خروج گاز از واژن شنیده باشید. این پدیده که در اصطلاح پزشکی «خروج باد از واژن» یا Vaginal Flatulence نامیده میشود، یکی از موضوعاتی است که علیرغم شیوع بالا، در هالهای از سکوت و خجالت پنهان مانده است. بسیاری از بانوان ایرانی به دلیل حجب و حیا، از مطرح کردن این مشکل حتی با پزشک متخصص خود اجتناب میکنند و این مسئله به مرور زمان باعث کاهش اعتمادبهنفس و ایجاد اضطراب در روابط زناشویی آنها میشود.
اما نکته مهم اینجاست که بدن انسان مانند هر سیستم پیچیدهی دیگری، با گذشت زمان و تحت تأثیر عواملی همچون زایمان و تغییرات هورمونی، دستخوش تغییرات ساختاری میشود. خروج باد از واژن در اکثر موارد نشاندهندهی بیماری خطرناکی نیست، بلکه هشداری است که از تغییر آناتومی، شلی عضلات کف لگن یا گشادی واژن خبر میدهد. خوشبختانه امروزه با پیشرفت چشمگیر علم پزشکی زنان و ظهور تکنولوژیهای نوینی مانند لیزر مونالیزا تاچ ، دستگاههای RF و تکنیکهای پیشرفته واژینوپلاستی، این مشکل کاملاً قابل درمان است. در این مقاله جامع از وبسایت دکتر ویدا یوسفیان، قصد داریم بدون پردهپوشی و با نگاهی کاملاً علمی، به ریشهیابی این عارضه و معرفی بهترین روشهای درمان آن بپردازیم تا شما بتوانید با آگاهی کامل، کیفیت زندگی خود را بهبود ببخشید.
خروج باد از واژن (Queefing) دقیقاً چیست؟ تعریف علمی به زبان ساده
برای درک درست درمان، ابتدا باید مکانیسم ایجاد مشکل را بشناسیم. خروج باد از واژن که در زبان عامیانه انگلیسی به آن “Queef” گفته میشود، تفاوت بنیادینی با گاز روده دارد. گاز روده حاصل فرآیند تخمیر باکتریایی مواد غذایی در دستگاه گوارش است و معمولاً بوی خاصی دارد. اما بادی که از واژن خارج میشود، صرفاً هوای محبوس شده است و هیچ ارتباطی به سیستم گوارش ندارد؛ بنابراین فاقد بو است (مگر در موارد نادر بیماری فیستول که جلوتر توضیح خواهیم داد).
آناتومی واژن و مکانیسم حبس هوا
واژن در حالت طبیعی و در یک فرد جوان که زایمان نکرده است، یک کانال عضلانی “روی هم خوابیده” (Collapsed Canal) است. یعنی دیوارههای جلویی و عقبی واژن روی هم قرار دارند و فضای خالی بین آنها وجود ندارد که هوا بتواند در آن جمع شود. علاوه بر این، عضلات ورودی واژن (Introitus) و عضلات کف لگن (Pelvic Floor Muscles) مانند یک دریچه محکم عمل کرده و از ورود هوا جلوگیری میکنند.
مشکل زمانی ایجاد میشود که این “روی هم خوابیدگی” از بین برود یا دریچه ورودی شل شود. در این حالت، هنگامی که شما در حال حرکت هستید، ورزش میکنید یا در حین رابطه جنسی (بهویژه با حرکت آلت تناسلی که مانند پیستون عمل میکند)، هوا به داخل کانال واژن پمپ میشود. این هوا در انتهای واژن (Forntix) حبس میگردد. سپس با تغییر وضعیت بدن یا انقباض ناگهانی عضلات شکم، این هوای حبس شده تحت فشار قرار گرفته و با نیروی زیاد از دهانه واژن خارج میشود که باعث ارتعاش لبههای واژن و تولید صدا میگردد.
بنابراین، خروج باد از واژن در واقع صدای شلی واژن و عدم قدرت عضلات در بسته نگه داشتن کانال است.
علل و عوامل مؤثر؛ چرا این اتفاق برای من میافتد؟
شناسایی علت، اولین قدم در مسیر درمان موثر است. دکتر ویدا یوسفیان بر اساس تجربیات بالینی، عوامل اصلی ایجاد این عارضه را به دستههای زیر تقسیم میکنند:
۱. سندروم شلی واژن (Vaginal Relaxation Syndrome)
شایعترین علت خروج باد از واژن، گشاد شدن و شلی بافتهای آن است. این شلی باعث میشود دهانه واژن باز بماند و هوا به راحتی به داخل آن نفوذ کند.
۲. بارداری و زایمانهای طبیعی (Vaginal Delivery)
عبور نوزاد از کانال زایمان، بیشترین تروما و فشار را به عضلات کف لگن و دیوارههای واژن وارد میکند. این کشش شدید میتواند منجر به:
- پارگیهای میکروسکوپی عضلات.
- جدا شدن عضلات از محل اتصال خود.
- آسیب به بافت همبند و فاسیا.
حتی اگر ظاهر بیرونی واژن بعد از زایمان ترمیم شود، ممکن است ساختار داخلی قدرت خود را از دست داده باشد. بانوانی که نوزادان درشت داشتهاند یا زایمان سخت و طولانی (استفاده از فورسپس یا وکیوم) را تجربه کردهاند، بیشتر در معرض این مشکل هستند.
مقاله برای مطالعه بیشتر :رفع گشادی واژن بدون جراحی
۳. افزایش سن و یائسگی (Menopause)
استروژن هورمون جوانی و طراوت بافتهای زنانه است. با ورود به دوران یائسگی و افت شدید استروژن، کلاژنسازی متوقف میشود. دیوارههای واژن نازک شده (آتروفی)، چینخوردگیهای طبیعی (Rugae) صاف میشوند و خاصیت ارتجاعی بافت از بین میرود. این تحلیل رفتن بافت، فضای داخل واژن را بازتر کرده و استعداد تجمع هوا را افزایش میدهد.
۴. تغییرات شدید وزن
کاهش و افزایش وزنهای مکرر و قابل توجه، همانطور که باعث شلی پوست صورت و بدن میشود، بر بافتهای حمایتی لگن نیز تأثیر میگذارد. چربیهای اطراف واژن که به بسته ماندن آن کمک میکردند، با کاهش وزن شدید از بین رفته و فضا را خالی میکنند.
۵. رابطه جنسی و پوزیشنهای خاص
ورود و خروج آلت تناسلی در حین رابطه، طبیعتاً باعث ورود هوا میشود. برخی پوزیشنها که لگن بالاتر از سطح بدن قرار میگیرد، به دلیل ایجاد فشار منفی، مکش هوا به داخل واژن را تسهیل میکنند. اگرچه این مورد طبیعی است، اما اگر میزان ورود هوا و صدای ایجاد شده آزاردهنده و همیشگی باشد، نشاندهنده ضعف عضلانی زمینهای است.
۶. فیستول رکتوواژینال (Rectovaginal Fistula) – هشدار پزشکی
این مورد بسیار نادر اما جدی است. فیستول یک سوراخ غیرطبیعی بین روده (رکتوم) و واژن است که میتواند ناشی از زایمانهای سخت، جراحیهای قبلی، پرتو درمانی یا بیماریهایی مثل کرون باشد. در این حالت، گاز روده مستقیماً وارد واژن میشود.
نکته تمایز: اگر خروج باد با بوی بد مدفوع همراه است یا گاهی ذرات مدفوع از واژن خارج میشود، باید فورا به پزشک مراجعه کنید زیرا نیاز به جراحی درمانی دارد و روشهای زیبایی برای آن کاربردی ندارند.
علائم و نشانههای همراه
بسیاری از بیماران فکر میکنند تنها علامت، همان صدای خروج باد است. اما در معاینات دقیق توسط دکتر ویدا یوسفیان، معمولاً مجموعهای از علائم همزمان دیده میشود که همگی ریشه در ضعف عضلات کف لگن دارند:
- احساس گشادی واژن: کاهش اصطکاک و لذت جنسی برای خانم یا شریک جنسی.
- بیاختیاری ادرار استرسی: نشت چند قطره ادرار هنگام سرفه، عطسه، خنده یا بلند کردن اجسام سنگین.
- احساس سنگینی در لگن: که میتواند نشاندهنده درجات خفیف افتادگی رحم یا مثانه باشد.
- تکرر ادرار: نیاز مکرر به دستشویی رفتن.
- خشکی واژن: به خصوص در بانوان یائسه.
- خروج آب از واژن بعد از استخر: بانوانی که دچار شلی واژن هستند، گزارش میدهند که بعد از شنا، حجم زیادی آب از واژن آنها خارج میشود (مشابه مکانیسم ورود هوا).
روشهای تشخیص و بررسی پزشکی
تشخیص دقیق، سنگ بنای انتخاب درمان مناسب است. در جلسه مشاوره با دکتر یوسفیان، مراحل زیر برای ارزیابی وضعیت بیمار طی میشود:
۱. شرح حال دقیق (Medical History)
پزشک در مورد سوابق زایمان، یائسگی، سابقه جراحیهای لگنی، بیماریهای زمینهای و شرایط بروز صدا (مثلاً فقط در رابطه جنسی یا در فعالیت روزانه) سوال میکند.
۲. معاینه فیزیکی لگن (Pelvic Exam)
- بررسی پرینه: فاصله بین ورودی واژن و مقعد اندازه گرفته میشود. کوتاه بودن این فاصله (Perineal Body) میتواند یکی از علل باز بودن دهانه واژن باشد.
- تست قدرت عضلانی: پزشک از بیمار میخواهد عضلات واژن را منقبض کند (مانند نگه داشتن ادرار) تا قدرت عضلات لواتور آنی را بسنجد.
- مانور والسالوا: از بیمار خواسته میشود زور بزند تا وجود افتادگی مثانه (سیستوسل) یا رکتوم (رکتوسل) بررسی شود.
۳. بررسیهای تکمیلی (در صورت شک به فیستول)
اگر بوی نامطبوع وجود داشته باشد، ممکن است نیاز به انجام تستهای تصویربرداری مانند سونوگرافی ترانسواژینال، MRI لگن یا تست رنگ (Dye Test) باشد تا وجود ارتباط بین روده و واژن رد شود.
روشهای درمان و مراقبت؛ کدام روش برای من مناسب است؟
پس از تشخیص علت اصلی و شدت شلی واژن، دکتر ویدا یوسفیان پلن درمانی اختصاصی (Treatment Plan) را برای بیمار طراحی میکند. درمانها از روشهای ساده و غیرتهاجمی شروع شده و به جراحیهای ترمیمی ختم میشوند.
الف) درمانهای غیرتهاجمی (برای موارد بسیار خفیف)
ورزشهای کگل (Kegel Exercises)
این ورزشها برای تقویت عضلات کف لگن طراحی شدهاند. اگرچه کگل برای پیشگیری عالی است، اما برای درمان شلیهای متوسط تا شدید یا پارگیهای عضلانی قدیمی، معمولاً به تنهایی کافی نیست و نقش درمان کمکی را در کنار سایر روشها ایفا میکند.
ب) درمانهای نوین و کمتهاجمی (تکنولوژیهای روز دنیا)
این روشها برای بانوانی مناسب است که دچار شلی خفیف تا متوسط هستند، قصد بارداری مجدد در آینده دارند یا تمایلی به بیهوشی و جراحی ندارند.
۱. لیزر واژینال (لیزر مونالیزا تاچ / ژولیت)
لیزر CO2 فرکشنال یکی از محبوبترین روشها در مطب دکتر یوسفیان است.
- نحوه عملکرد: پروب لیزر داخل واژن قرار میگیرد و پرتوهای لیزر به صورت ۳۶۰ درجه به مخاط واژن تابیده میشود. این کار باعث ایجاد ستونهای حرارتی میکروسکوپی در بافت میشود.
- مکانیسم اثر: حرارت ایجاد شده، فیبروبلاستها را بیدار کرده و آنها را وادار به تولید کلاژن و الاستین جدید میکند. همچنین خونرسانی به بافت افزایش مییابد.
- نتیجه: دیواره واژن ضخیمتر، محکمتر و جوانتر میشود. این افزایش ضخامت و خاصیت ارتجاعی، فضای داخلی واژن را تنگتر کرده و مانع حبس هوا میشود.
- مزایا: بدون درد، بدون خونریزی، سرپایی، بدون دوره نقاهت طولانی.
۲. آراف واژینال (Vaginal RF)
تکنولوژی رادیوفرکانسی (RF) از امواج الکترومغناطیسی برای ایجاد گرما در لایههای عمقیتر (عضلات و فاشیا) استفاده میکند.
- کاربرد: RF برای “لیفت” و سفت کردن عضلات بسیار موثر است. گرمای عمقی باعث انقباض رشتههای کلاژن قدیمی و ساخت رشتههای جدید میشود.
- ترکیب طلایی: در بسیاری از موارد، ترکیب لیزر (برای مخاط سطحی) و RF (برای بافت عمقی) بهترین نتیجه را در درمان شلی واژن بدون جراحی میدهد.
۳. کربوکسی تراپی
تزریق گاز دیاکسید کربن به بافتهای ناحیه تناسلی باعث افزایش اکسیژنرسانی و مویرگسازی میشود که میتواند به عنوان درمان مکمل در کنار لیزر استفاده شود.
ج) درمانهای جراحی (برای موارد متوسط تا شدید)
زمانی که عضلات کف لگن دچار پارگی شده باشند یا دهانه واژن بیش از حد باز باشد، لیزر به تنهایی نمیتواند ساختار را اصلاح کند. در این شرایط، جراحی بهترین و ماندگارترین گزینه است.
۱. واژینوپلاستی (Vaginoplasty) یا تنگ کردن واژن
این عمل استاندارد طلایی درمان شلی واژن است.
- روش انجام: جراح برشی در دیواره خلفی (پشتی) واژن ایجاد میکند. بافتهای اضافی مخاط برداشته میشود. مهمترین بخش عمل، دسترسی به عضلات جدا شدهی زیرین و بخیه کردن آنها به یکدیگر است.
- نتیجه: کانال واژن در تمام طول خود تنگ میشود و قدرت عضلانی بازمیگردد. این کار فضای مردهای که هوا در آن حبس میشد را از بین میبرد.
۲. پرینورافی (Perineorrhaphy)
این عمل معمولاً همزمان با واژینوپلاستی انجام میشود. هدف آن ترمیم “پرینه” (ناحیه ورودی واژن) است. با جمع کردن دهانه واژن و ترمیم پرینه، ورودی واژن کوچکتر شده و مثل یک سد محکم جلوی ورود بیرویه هوا را میگیرد.
۳. لیفت واژن با نخ (Vaginal Thread Lift)
این روشی نیمهتهاجمی است که مابین لیزر و جراحی قرار میگیرد. با استفاده از نخهای مخصوص خاردار (کاگ)، دهانه واژن جمع شده و به سمت بالا لیفت میشود. این روش برای کسانی که فقط مشکل باز بودن دهانه ورودی را دارند و افتادگی شدید ندارند، مناسب است.
مراقبتها و نکات مهم بعد از درمان
موفقیت هر روش درمانی، ۵۰ درصد به مهارت پزشک و ۵۰ درصد به مراقبتهای شما بستگی دارد.
مراقبتهای بعد از لیزر و RF:
- پرهیز از رابطه جنسی به مدت ۳ تا ۵ روز.
- عدم استفاده از تامپون یا دوش واژینال.
- پرهیز از استخر و وان آب گرم تا یک هفته.
- معمولاً نیاز به استراحت مطلق نیست و فرد بلافاصله به کار روزمره بازمیگردد.
مراقبتهای بعد از جراحی (واژینوپلاستی/پرینورافی):
- استراحت: ۳ تا ۵ روز استراحت نسبی در منزل.
- رابطه جنسی: ممنوعیت رابطه جنسی بین ۶ تا ۸ هفته (تا زمان ترمیم کامل بخیهها).
- بهداشت: خشک نگه داشتن ناحیه بخیهها و شستشو با سرم سرم شستشو.
- فعالیت سنگین: پرهیز از ورزش سنگین، بلند کردن بار و یبوست (زور زدن) تا ۲ ماه.
- آنتیبیوتیک: مصرف دقیق داروها برای پیشگیری از عفونت.
سوالات پرتکرار کاربران (FAQ)
در این بخش به رایجترین سوالاتی که مراجعین دکتر یوسفیان در مورد خروج باد از واژن میپرسند، پاسخ میدهیم:
۱. آیا خروج باد از واژن باعث پاره شدن پرده بکارت میشود؟
خیر. خروج باد از واژن معمولاً در بانوانی رخ میدهد که رابطه جنسی داشتهاند و پرده بکارت در آنها کنار رفته است. اما در دختران باکره نیز ممکن است به دلیل ورزش یا حرکات خاص، هوا وارد و خارج شود که هیچ آسیبی به هایمن (پرده بکارت) نمیزند.
۲. آیا ورزش بدنسازی باعث بدتر شدن این وضعیت میشود؟
ورزشهای سنگین که فشار داخل شکم را بالا میبرند (مثل اسکوات سنگین یا پرس پا) اگر بدون حمایت عضلات کف لگن انجام شوند، میتوانند شلی واژن را تشدید کنند. اما ورزشهای اصولی و همراه با کگل، مفید هستند.
۳. آیا لیزر واژن درد دارد و چند جلسه نیاز است؟
لیزر واژن معمولاً بدون درد است و نهایتاً احساس گرمای خفیفی ایجاد میکند. تعداد جلسات بسته به شدت شلی بافت، بین ۳ تا ۵ جلسه با فواصل یک ماهه متغیر است.
۴. تاثیر واژینوپلاستی بر درمان خروج باد چقدر ماندگار است؟
واژینوپلاستی یک روش دائمی محسوب میشود. اگر بعد از عمل مراقبتها رعایت شود، وزن ثابت بماند و زایمان طبیعی مجدد انجام نشود، نتایج سالهای سال باقی میماند.
۵. هزینه درمان خروج باد از واژن چقدر است؟
هزینه بسته به روش انتخابی (لیزر یا جراحی)، مکان انجام (مطب یا بیمارستان) و وسعت عمل متفاوت است. قیمت دقیق پس از معاینه حضوری توسط دکتر یوسفیان تعیین میشود.
جمعبندی و توصیه تخصصی پزشک
خروج باد از واژن (Vaginal Flatulence) اگرچه از نظر جسمی خطرناک نیست، اما میتواند روان و روابط عاطفی یک زن را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. مهم است بدانید که این مسئله “تقصیر” شما نیست و نباید بابت آن احساس شرم کنید. این تنها نشانهای از تغییرات فیزیکی بدن است که خوشبختانه راهحلهای پزشکی قاطعی دارد.
دکتر ویدا یوسفیان توصیه میکنند:
«بانوان عزیز، هرگز به دلیل خجالت، کیفیت زندگی زناشویی خود را فدا نکنید. درمانهای امروزی بسیار پیشرفته، کمعارضه و موثر هستند. اگر احساس میکنید شلی واژن یا خروج صدا در حین رابطه، اعتمادبهنفس شما را گرفته است، بهترین کار مشاوره با یک متخصص زنان است تا متناسب با شرایط بدنی شما، بهترین درمان (از لیزر تا جراحی) انتخاب شود. سلامت جنسی و رضایت از بدن، حق طبیعی شماست.»
برای دریافت نوبت مشاوره و معاینه تخصصی جهت بررسی علت خروج باد از واژن و انتخاب بهترین روش درمان، میتوانید با شمارههای مطب تماس حاصل فرمایید یا از طریق وبسایت اقدام کنید.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگو شرکت کنید؟نظری بدهید!